تجارتهمه

مسئولیت تضامنی بین امضاء کنندگان اسناد تجاری

حتما با این سوال مواجه شده اید که مسئولیت تضامنی به چه معناست و اینی که می گویند امضاء کنندگان اسناد تجاری یا همان چک و سفته و برات از این نوع مسئولیت برخوردارند یعنی چی و چه ویژگی هایی برای آن متصور است؟

در نظام حقوقی ایران اصل بر مسئولیت اشتراکی بدهکاران است یعنی هرکس باید به نسبت سهم خود دین خود را ادا کند یا به عبارتی دیگر، طلبکار باید به نسبت سهم هر یک از بدهکاران به آنان مراجعه کند و طلب خود را از آنها بخواهد.

ولی مسئولیت تضامنی استثناء بر این اصل است و در زمینه حقوق تجارت، نیز اصل بر مسئولیت نسبی و اشتراکی است ولی ماده ۴۰۳ قانون تجارت دو مورد را استثناء کرده است:

  • به موجب قانون باشد
  • براساس قراردادهای خصوصی باشد

یعنی فقط در مواردی که خود قانون مشخص کرده باشد و یا اینکه طرفین بر مسئولیت تضامنی توافق کرده باشند ، مسئولیت تضامنی جاری می شود.

حال مسئولیت تضامنی چیست؟در تعریف ساده آن می توان گفت اگه طلبی در سر موعد تصفیه نشد طلبکار می تواند به هر یک از بدهکاران به هر میزانی که می خواهد مراجعه کند. به عنوان مثال از ۳ نفر مبلغ ۹۰میلیون تومان طلب دارد؛ حال طلبکار می تواند فقط به کی از آنها برای کل ۹۰ میلیون مراجعه کند و یا به دو نفر از آنها و یا به هرسه به صورت اشتراکی مراجعه کند و اگر هر یک از آنها دین یا طلب را پرداخت کند طلب بقیه بدهکاران تصفیه می شود.

و یا در زبان حقوقی مسئولیت چند نفر نسبت به دین واحد است به نحوی که داین بتواند برای وصول دین خود ، به هر یک از آنها مراجعه کند و کل طلب خود را مطالبه کند و یا به هر یک از آنها ، برای وصول بخشی از دین رجوع نماید. و پرداخت دین از سوی هر یک از مسئولین ، دیگران را نیز در برابر داین ، بری می سازد .

حال یکی از ویژگی های مشترک چک و سفته و برات همین مسئولیت تضامنی امضاء کنندگان آن است بدان معنا که اگر چک یا سفته یا برات در سررسید پاس نشد ، طلبکار می تواند به هر یک از امضاء کنندگان و به هر مقدار که بخواهد مراجعه کند.

به موجب ماده ۲۴۹ قانون تجارت (که البته در خصوص برات است ولی برای سفته و چک نیز هم قابل تسری است و همین حکم جاری است):برات دهنده و کسی که برات را قبول کرده(یعنی کسی که باید برات را پرداخت کند) و ظهرنویس ها در مقابل دارنده برات مسئولیت تضامنی دارند.

  • ظهرنویس: کسی است که با پشت نویسی سندتجاری مالکیت خودش در سند تجاری را به نفر بعد از خود منتقل می کند.
  • ضامن: شخص ثالثی که از طرف براتکش(کسی که برات را صادر میکند) یا براتگیر(کسی که برات را پرداخت میکند) یا ظهرنویس ضمانت پرداخت وجه برات را کرده است.

نکته حائز اهمیت: مسئولیت تضامنی برای امضاء کنندگان در صورت وجود ۲ شرط شکل می گیرد:

  1. عدم تادیه (عدم پرداخت طلب) در سررسید
  2. اعتراض به عدم تادیه (برای مثال در چک ، برگشت زدن آن اعتراض به عدم پرداخت آن محسوب می شود)

پس طلبکار برای دریافت دین خود به چه کسی می تواند رجوع کند؟

طلبکار می تواند، برای دریافت طلب خود، به هر بدهکار متضامن مراجعه کند، یا به همه یا به هر کدام، برای قسمتی از دین، تا این که به تمام طلب خود برسد. اما حق اخذ چیزی بیش از طلب خود را ندارد. زیرا این امر موجب ایفاء ناروا و دارا شدن غیرعادلانه طلبکار می شود.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن